Hoe leg je de situatie in de wereld uit aan je kinderen? Dat vind ik soms best lastig. Gelukkig kijken ze op school naar het Jeugdjournaal. En de oudere kinderen krijgen Nieuwsbegrip, waarbij iedere week een belangrijk onderwerp wordt uitgelicht voor kinderen. Gekoppeld aan een strategie om goed begrijpend te leren lezen, dus dubbel leerzaam.

Wazige achtergronden bij het nieuws

Daar ben ik blij mee, want ik moet toegeven dat ik het nieuws zelf slecht volg. En politiek geëngageerd zou ik mezelf nou ook niet direct noemen. Iets met klokken en klepels, de achtergronden bij het nieuws blijven bij mij vaak vrij wazig. Ja, daar voel ik me soms best schuldig over. Wat dommig ook. Maar in alle drukte die het runnen van een eigen bedrijf en het runnen van een vijfkoppig gezin met zich meebrengt, vrees ik dat het nieuws er vaak als eerste bij inschiet.

Wazige achtergronden bij het nieuws

Daar ben ik blij mee, want ik moet toegeven dat ik het nieuws zelf slecht volg. En politiek geëngageerd zou ik mezelf nou ook niet direct noemen. Iets met klokken en klepels, de achtergronden bij het nieuws blijven bij mij vaak vrij wazig. Ja, daar voel ik me soms best schuldig over. Wat dommig ook. Maar in alle drukte die het runnen van een eigen bedrijf en het runnen van een vijfkoppig gezin met zich meebrengt, vrees ik dat het nieuws er vaak als eerste bij inschiet.

Kinderboeken bieden uitkomst

Nu heb ik echter ontdekt dat er hulp uit onverwachte hoek komt! In kinderboeken blijken namelijk hele rake schetsen van politieke figuren te staan. De eerste keer dat mij dat ter ore kwam (of eigenlijk ter oge, ik las het namelijk op Facebook), ging het over het boek Abeltje van Annie M.G. Schmidt. Arnd Wolvetang schreef hier een Ikje in het NRC over. Het boek is nota bene in 1953 geschreven, maar luister en huiver:

Ik@NRC.nl

“In 1953 schreef Annie M.G. Schmidt de kinderroman Abeltje, waarin de hoofdpersoon met zijn lift in Amerika terechtkomt. Ook een mottenballen verkopende handelaar reist mee. Op een gegeven moment wordt deze man op dubieuze gronden (zijn mottenballen zouden genezende krachten hebben) tot president verkozen. Hij verknalt echter alles doordat hij het volk niet begrijpt. Hij maakt zich zeer ongeliefd en wordt uiteindelijk door het volk afgezet. Zijn naam: de heer Tump.”

Ik was er even stil van. Die Annie! Kon ze in de toekomst kijken? Arnd voegde er nog aan toe: “Misschien had Annie M.G. Schmidt wel voorspellende gaven”.

Echt, ik hoop het niet. Ik hoop met heel mijn hart dat de heer Trump er niet zo’n bende van gaat maken als de heer Tump. Ik moet er niet aan denken. Ik hoop dat hij na al die harde woorden en de eerste harde daden heel snel wat rustiger en beheerster wordt. Dat hij vindt dat hij heeft laten zien dat hij niet alleen maar ferm kan praten, maar ook ferm kan handelen. Dat hij beseft dat “America first” best mag, maar dat dat niet hoeft niet te betekenen dat de rest van de wereld “last” wordt. Dat er een gulden middenweg is, waar ruimte is voor iedereen. Ik hoop het echt…

Lesje over Trump_SterksTaaltje blog

Karlsson van het dak

Naast Abeltje blijkt er nog een ander kinderboek te zijn waarin een op Trump lijkende hoofdrolspeler schittert. Afgelopen zaterdag las ik een artikel van Sterre Lindhout in de Volkskrant’s Sir Edmund. Zij stipte aan dat er vele boeken zijn waarvan wordt beweerd dat ze Trump op messianistische wijze hebben voorspeld. Haar favoriete voorafspiegeling van Trump komt uit het boek Karlsson van het dak, geschreven in 1959 door Astrid Lindgren. Karlsson van het dak is een mannetje met een propeller op zijn rug, dat onophoudelijk roept dat hij ‘de beste Karlsson van de wereld’ is. Klinkt dat herkenbaar? En er is nog een gelijkenis, ontdekte Sterre Lindhout. Zo woont Karlsson op het dak omdat hij dan hoger woont dan alle andere mensen. Trump bouwde daar zijn eigen Trump Tower voor. En dan nog wat: alles wat Karlsson aanpakte was in feite gedoemd te mislukken, maar daar wist hij zichzelf steeds weer uit te liegen. Nee, dat zeg ik verkeerd, hij wist daar steeds ‘alternative facts’ over te vertellen. En het jongetje Erik, dat zo graag vrienden met Karlsson wilde zijn, wilde dat omdat er verder niemand naar hem luisterde.

Karlsson van het dak_SterksTaaltje blog

I rest my case. Ook dit boek zal ik binnenkort aan mijn kinderen gaan voorlezen. Al was het maar omdat ik dit boek zelf in mijn jeugd heb overgeslagen en ik nu toch wel erg benieuwd ben hoe het af zal lopen met Trump – eh, ik bedoel Karlsson.

Trump Tower vs Karlsson op het dak

Zijn er meer kinderboeken die ons politieke lessen leren?

Ja, die zijn er zeker. Heb je Niemand houdt mij tegen van Evert Hartman gelezen? Dan zul je beamen dat heel wat van zijn voorspelde nieuwe technologieën, die bij het verschijnen van het boek nog een ver-van-mijn-bedshow leken, inmiddels ontwikkeld of in ontwikkeling zijn. Laten we hopen dat het daarbij blijft. In het boek, dat zich afspeelt in de 22ste eeuw, is Nederland half overstroomd. Als gevolg van een zeer snelle stijging van de zeespiegel zijn Breda, Utrecht, Hilversum en Zwolle kustplaatsen geworden. Alles ten westen daarvan is verzwolgen door de zee. En dat ondanks de verhoging van de dijken en de versterking van de waterkeringen.
Ik hoop dat het fictie blijft. Maar het helpt vast niet dat een van de machtigste mannen op deze aarde ontkent dat er een klimaatprobleem is …

Vrouwen aan de macht

Een ander kinderboek met een politieke moraal, of in ieder geval een politieke waarschuwing, is de Kinderen van Moeder Aarde-trilogie van Thea Beckman. Deze beschrijft de wereld na de Derde Wereldoorlog, een verschrikkelijke kernoorlog die de aarde deed kantelen, met verplaatste polen, een totaal veranderd klimaat en een bijna uitgeroeide mensheid tot gevolg. In het nieuwe Groenland, dat nu Thule heet en een heerlijk zacht klimaat heeft, heersen de vrouwen. Mannen hebben vrijwel niks in te brengen. De geschiedenis heeft immers geleerd dat zij niet met macht kunnen omgaan…

Ik hoop wederom dat de schrijfster geen gelijk krijgt. Maar ook hier denk ik: het zijn nou niet bepaald de meest vredelievende mensen die nu aan de macht zijn. Het zijn geen poezelige handjes die bij de rode knoppen kunnen… Laat ook deze kinderboeken alsjeblieft fictie blijven.

Op de voorleeslijst

De krant van deze week kopt groot over misbruik op de sportclub en uit de hand gelopen vertrekregelingen bij de Belastingdienst. Daar heb ik nog geen bijpassende kinderboeken bij kunnen ontdekken. Hopelijk lukt dat ook niet, die zouden respectievelijk te walgelijk en te saai zijn. Maar die lesjes Trump zal ik mijn kinderen binnenkort eens lekker gaan voorlezen.

Zijn er nog meer kinderboeken die ik absoluut aan de voorleeslijst moet toevoegen? Kinderboeken die afspiegelingen lijken te zijn van de huidige maatschappij en de machthebbers daarin? Bij voorkeur boeken met een lang en gelukkig einde. Gewoon omdat ik daar zelf zo graag in wil geloven…

Tips zijn welkom! Zet je ze in een reactie?